Türk siyaset tarihindeki parti ittifakları!

AK Parti ve MHP'nin "Cumhur İttifakı" çatısı altında 2019'daki seçimlere girme kararı alması Türk siyaset tarihinde geçmişte de yapılan ittifakları akıllara getirdi.

AK Parti ve MHP, "Cumhur İttifakı" adı altında 2019 seçimlerine hazırlık yapmaya başladı. MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin çağrısı ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın da onayı ile kurulan Cumhur İttifakı'nın ayrıntıları iki partininde kurduğu komisyonla kesinleşti. Daha sonra görüşme gerçekleştiren Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Bahçeli son değerlendirmeleri yaparak kararı verdiler. Meclis içinde bazı konularda ortak görüşlere sahip olsalar bile ittifakla seçime girmeyen AK Parti ve MHP ilk kez ittifak yapmış olacak. Tüm gelişmeler Türk siyaset tarihinde yapılmış diğer ittifakları akıllara getirdi.

Peki Türk siyaset tarihininde hangi partiler ittifak kurarak seçime girmişti? O partileri stargundem.com.tr editörü derledi:

Öncelikle şunu belirtmekte fayda var. Türkiye çok partili hayata 1946'da ancak geçebilmiştir. Ondan önce bazı denemeler olmuştu ama başarılı olmadığı için tek partili bir sistemle yönetildi Türkiye... Daha sonra ise 1950'ye kadar Türkiye'yi İsmet İnönü önderliğindeki CHP yönetti. CHP'de milletvekili olarak siyasete atılan Adnan Menderes kurduğu Demokrat Parti ile 1950'de ilk defa başka bir parti iktidar oldu.

1960'ta yapılan askeri müdale sonrası ise Türkiye siyaseti çok daha çalkantılı bir döneme girdi.

Milliyetçi Cephe

14 Ekim 1973 seçimlerinde CHP birinci parti olurken AP’nin oy oranı %29.76’ya indi. Sağ oylar Demokratik Parti ve Milli Selamet Partisi'nin işbirliği ile bölünmüştü. Bu nedenle CHP + Milli Selamet Partisi koalisyonu kuruldu. Bu dönemde Türkiye'nin Kıbrıs'a yaptığı müdahele hükümete saygınlık kazandırdı. Bülent Ecevit hükümetten erken seçim için ayrılınca AP+MSP+CGP+ MHP bir araya gelerek Milliyetçi Cephe Hükümeti’ni oluşturdu.

2. Milliyetçi Cephe

1977'deki erken seçimlerde kimse tek başına iktidar olamadı. CHP azınlık hükümeti kurdu. Hükümet güvenoyu alamayınca ise AP, 2. Milliyetçi Cepheyi kurdu. Fakat yıl sonunda hükümet, hakkında verilen gensoruyla düşürüldü. Siyasetteki iktidarsızlık, terörün artması ekonomik bunalımlar nedeni ile 12 Eylül 1980 askeri darbesi gerçekleşti ve 17 parti kapatıldı.

DYP-SHP koalisyonundaki SHP, HP ve SDP ittifakı

Yasaklı dönemde kurulan ANAP'ın Genel Başkanı Turgut Özal ilk seçimde, tek başına iktidar olmuştu. Daha sonraki seçimlere referandumla siyasi yasakları kalkan paritlerle giren ANAP, 29 Kasım 1987 seçimlerinden de yine birinci parti olarak çıktı ama oyları %36.3’de kalmıştı. Özal bundan sonra köşke çıktı partisi bir sonraki seçimlerde iktidar olamadı 20 Ekim 1991’de yapılan seçimlerden Süleyman Demirel başkanlığındaki Doğru Yol Partisi %27.03 oy alarak birinci parti oldu. Bu oyla tek başına iktidar olamayacağı için Erdal İnönü liderliğindeki SHP ile koalisyon kurdu. SHP ise kendisi ile aynı görüşte olan Halkçı Parti ile Sosyal Demokrasi Partisi’nin 3 Kasım 1985 tarihinde yaptığı ittifakla kurulmuştu.

Kutsal ittifak

Necmettin Erbakan, siyaset yasağının 1987’de kalkmasının ardından genel başkanı olduğu Refah Partisi’ni Meclis’e taşıyabilmek için, 1991’de Milliyetçi Çalışma Partisi Genel Başkanı Alparslan Türkeş ve Islahatçı Demokrasi Partisi Genel Başkanı Aykut Edibali ile ittifak yapmış ve başarılı olmuştu. Yüzde 10’luk seçim barajı, “kutsal ittifak” diye de anılan bu ittifakla delinmiş, Erbakan, Meclis’e girmeyi başarmıştı.

SP-BBP'nin kurduğu Milli İttifak

Dönemin Saadet Partisi Genel Başkanı Mustafa Kamalak ve BBP Genel Başkanı Mustafa Destici'nin 7 Haziran seçimlerine Milli İttifak adı altında birleşerek seçime girme kararı aldılar.

CHP-MHP ittfakı: "Çatı Adayı"

2014'teki Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Çatı Adayı için anlaşan CHP ve MHP ittifak yaptı. CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu cumhurbaşkanlığı seçimi adayı olarak MHP'ye, İslam Konferansı Örgütü eski genel sekreteri Prof. Dr. Ekmeleddin İhsanoğlu'nu önerdi. MHP lideri Devlet Bahçeli önerilen isimden memnun olduklarını belirtti. Bu gelişmeler sonucunda Erdoğan'ın rakibi İhsanoğlu oldu ama seçimi kazanamadı.

AK Parti ve MHP'nin Cumhur İttifakı

AK Parti ve MHP arasındaki ittifak görüşmelerinin ardından ittifak paketi bugün Meclis'e sunuldu. Paket, AK Parti ve MHP'nin ortak imzası ile TBMM Başkanı İsmail Kahraman'a sunuldu. Kurmaylar düzenlemenin maddelerini, neler getireceğini açıkladı. Ortak kanun teklifi, AK Parti Grup Başkanı ve İzmir Milletvekili Binali Yıldırım ile MHP Genel Başkanı ve Osmaniye Milletvekili Devlet Bahçeli'nin imzasını da taşıyor.

Stargündem.com.tr / Özel