Kamudaki "hantal yapı" sil baştan değişiyor!

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi kapsamında ön görülen yenilikler belli oldu. Yeni sistemle birlikte kamudaki hantal yapı sil baştan değişiyor.

AK Parti hazırlandığı yeni taslakta siyasi alanda reform niteliğinde yeniliklere adım atıyor. Bürokrasi tepeden tırnağa değişecek. Genel müdür ve üstündeki kadrolarda CEO sistemine gidilecek. Görevini başarıyla yapanlar kamuya transfer edilecek.

Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemine uyum kapsamında yapılan hazırlıkların en önemlisi bürokrasi alanında yapılacak yenilikler. İçişleri eski Bakanı ve AK Parti Bursa Milletvekili Efkan Âla’nın başkanlık yaptığı ve bürokrasinin yeniden yapılandırılmasına yönelik uyum komisyonu çalışmalarının tamamlanmasına az bir zaman kaldı.

Geçtiğimiz günlerde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında yapılan toplantının ana gündemi bürokratik vesayetin kaldırılması oldu. Cumhurbaşkanı Erdoğan her konuşmasında gündeme taşıdığı ‘obez devlet’ yapılanmasına son verecek önemli değişiklikler de bu toplantıda en ince ayrıntısına kadar konuşuldu.

Taslakta yapılan bazı değişiklikler ise şu şekilde:

CEO sistemi

Genel müdür ve üstü kadrolardaki yaklaşık 500 civarında olduğu tahmin edilen üst yönetici Cumhurbaşkanı tarafından atanacak. Bu yöneticiler kamundan olduğu gibi özel sektörden de olabilecek. Özel sektördeki gibi ‘CEO’ sistemi kurulacak ve üst düzey bürokratlar tıpkı özel sektördeki CEO’lar gibi çalışacak. Bu kişilerin ömür boyu kamu kadrosunda kalma garantisi olmayacak. Hükümetle gelip hükümetle gidecekler. Eğer yönetici görevden alındıysa kamuda da kalamayacak.

Depo kadroda değişiklik

Bürokratik yapıda hantallık sona erecek. Kamuda üst düzey yönetici olanlar hükümet icraatlarının içinde aktif olarak görev alacaklar. Mevcut sistemde görevden alınan bürokratlar daha üst bir kadro olmadığı için kamuda havuz, kızak, depo olarak adlandırılan müşavirlik kadrosuna geçiyordu. Mevcut durumda bu kadrolar ise hiçbir iş yapmadan maaş alıyor. Yeni sistemle birlikte bu sistem ortadan kalkacak. Müşavirse müşavirlik görevi yapacak. Her birim ve makam fonksiyonel çalışacak.

Kaliteli hizmet

Bürokrasideki kargaşa ortadan kalkacak. Yönetim adına politika üreten ve uygulayan bürokratik bir yapı gelecek. Karar alıcılar, ‘idarenin değil, siyasi iradenin’ parçası olacak. İmza yetkisine sahip olan bazı kadrolar artık olmayacak. Bir bürokratın imzası yeterli olacak. Bu değişiklikle bürokratik kargaşa ortadan kalkacak. İmza süreçleri de daha az zaman alacak. Herhangi bir evrakta birden fazla üst yöneticinin imza atması uygulaması kaldırılacak. Verimli, etkin, şeffaf ve hizmet üreten bir mekanizma oluşturulacak.

Alt kadrodaki atama

Kamuya atanan yönetici ve genel müdür altındaki üst düzey atamada bakan ile Cumhurbaşkanın imzası ile olacak. İkili kararnamenin yanı sıra, bu kadrolara sadece ilgili bakanının imzası ile atama yapılabilmesi de tartışılıyor.

Yeni özlük haklar

Kamuda çalışan üst düzey yöneticilerin ve milletvekillerinin maaşları artık Başbakanlık olmayacağı için ‘Başbakanlık müsteşarının’ maaşına değil; artık Cumhurbaşkanlığı müsteşarlığının ücretine endekslenecek. AK Partili yöneticiler, kamudaki en yükse memur maaşının ‘Cumhurbaşkanlığı müsteşarı’ olarak adlandırılmasına henüz karar verilmediğini, ancak her halükârda, en yüksek devlet memurluğu yapısının Cumhurbaşkanlığı bünyesinde olacağını belirtti.

Denetim değişikliği

Her bakanın kendi denetim sistemi olacak. Fakat ikili bir yapı olacak. İç denetim ile soruşturma süreçleri birbirinden ayrılacak. Bir müfettiş hem soruşturma hem de iç denetimle görevli olmayacak. AK Parti kaynakları, bu uygulama ilgili, “Mevcut teftiş kurulları küçük küçük krallıklar oluşturmuş durumda. Bu yapıya izin verilmeyecek” diyor. Ayrıca, Başbakanlık birimleri kaldırılacağı için, buna uyumlu olarak Cumhurbaşkanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı oluşturulacak.

Bakan yardımcığı sistemi

Yeni hükümet sistemi ile birlikte bazı bakanlıklar kaldırılırken bazıları da değişecek veya bölünecek. Bu kapsamda taşra teşkilatları yeninde yapılandırılacak. Bakan yardımcılığı sistemi de değişecek. Bu kapsamda, bakanlıklardaki ‘müsteşarlık’ kadrolarının kaldırılması durumunda, bakan yardımcılarının hem sayısının artırılması hem de ‘siyasi müsteşar’ gibi görev yapmaları sağlanacak. Bu konudaki son kararı da Cumhurbaşkanı verecek.